Το μεγαλύτερο καταφύγιο ελεφάντων στην Ευρώπη ανοίγει στην Πορτογαλία – Νέα ζωή για ζώα που έζησαν σε τσίρκα και ζωολογικούς κήπους
Μια νέα εποχή για την προστασία των ελεφάντων στην Ευρώπη φαίνεται πως ξεκινά, καθώς το μεγαλύτερο καταφύγιο ελεφάντων της ηπείρου ετοιμάζεται να ανοίξει τις πύλες του στην Πορτογαλία, προσφέροντας σε δεκάδες ζώα μια ζωή πιο κοντά στη φύση και μακριά από την αιχμαλωσία των τσίρκων και των ζωολογικών κήπων.
Το νέο καταφύγιο δημιουργήθηκε από τη φιλανθρωπική οργάνωση Pangea και βρίσκεται στην περιοχή Αλεντέζου, περίπου 200 χιλιόμετρα ανατολικά της Λισαβόνα, κοντά στα σύνορα με την Ισπανία.
Η Τζούλι και η Καρίμπα θα είναι οι πρώτες κάτοικοι
Το πρώτο ζώο που θα μεταφερθεί στο νέο καταφύγιο είναι η Τζούλι, η οποία θεωρείται ο τελευταίος ελέφαντας τσίρκου της Πορτογαλίας.
Η Τζούλι πέρασε δεκαετίες μέσα σε περιοδεύοντα τσίρκα και πλέον ετοιμάζεται να αποκτήσει ένα πολύ πιο φυσικό και ήρεμο περιβάλλον ζωής.
Στο καταφύγιο θα συναντήσει την Καρίμπα, μια θηλυκή αφρικανική ελέφαντα που μεταφέρεται από ζωολογικό κήπο στο Βέλγιο, όπου ζούσε απομονωμένη.
Σύμφωνα με την διευθύνουσα σύμβουλο της Pangea, Κέιτ Μουρ:
«Η Καρίμπα και η Τζούλι θα ζήσουν σε έναν εκτεταμένο φυσικό βιότοπο όπου θα μπορούν να περιφέρονται ελεύθερα, να κάνουν μπάνιο και να κοινωνικοποιούνται σε συμβατές ομάδες».
Ένας χώρος σχεδιασμένος για φυσική ζωή
Το καταφύγιο ξεκινά με αρχική έκταση περίπου 70 στρεμμάτων, όμως στόχος είναι να επεκταθεί σταδιακά στα 1.000 στρέμματα, δημιουργώντας έναν τεράστιο φυσικό χώρο για τα ζώα.
Όταν ολοκληρωθεί πλήρως, θα μπορεί να φιλοξενήσει:
- 20 έως 30 ελέφαντες
- σε συνθήκες όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φυσική τους ζωή
- χωρίς παραστάσεις, περιορισμούς ή έκθεση στο κοινό
Η φιλοσοφία του χώρου βασίζεται στην αυτονομία των ζώων, ενώ παράλληλα θα υπάρχει εξειδικευμένη κτηνιατρική και επιστημονική φροντίδα.
Οι υπεύθυνοι τονίζουν πως οι ελέφαντες είναι εξαιρετικά ευφυή και κοινωνικά ζώα, με σύνθετες ανάγκες που δύσκολα καλύπτονται σε περιβάλλον αιχμαλωσίας.
Τα σοβαρά προβλήματα των ελεφάντων σε αιχμαλωσία
Προτεινόμενα
Οι επιστήμονες και οι οργανώσεις προστασίας ζώων εδώ και χρόνια επισημαίνουν ότι οι ελέφαντες σε αιχμαλωσία αντιμετωπίζουν σοβαρά:
- ψυχολογικά προβλήματα
- προβλήματα υγείας
- περιορισμένη κινητικότητα
- και μικρότερο προσδόκιμο ζωής
Σήμερα, υπολογίζεται ότι:
- περίπου 36 ελέφαντες ζουν απομονωμένοι σε ζωολογικούς κήπους στην Ευρώπη
- ενώ σχεδόν 40 εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε τσίρκα
Πολλοί από αυτούς αιχμαλωτίστηκαν στην άγρια φύση τη δεκαετία του 1980 και μεταφέρθηκαν στην Ευρώπη.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Μελέτες έχουν καταγράψει ανησυχητικά στοιχεία για τους ελέφαντες που ζουν σε αιχμαλωσία.
Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες:
- οι θηλυκοί αφρικανικοί ελέφαντες ζουν κατά μέσο όρο μόλις 17 χρόνια σε ζωολογικούς κήπους
- ενώ στην άγρια φύση μπορούν να φτάσουν τα 56 χρόνια ζωής
Παράλληλα:
- οι ελέφαντες που γεννιούνται σε αιχμαλωσία εμφανίζουν αυξημένη παιδική θνησιμότητα
- ενώ τα ποσοστά θανάτων κατά τον πρώτο χρόνο ζωής είναι σημαντικά υψηλότερα σε σχέση με τα άγρια ζώα
Οι ειδικοί αποδίδουν τα προβλήματα αυτά:
- στον περιορισμό χώρου
- στην έλλειψη φυσικής κοινωνικής ζωής
- και στις αφύσικες συνθήκες διαβίωσης
Το τέλος των άγριων ζώων στα τσίρκα
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες απαγορεύουν τη χρήση άγριων ζώων σε τσίρκα.
Στην Πορτογαλία, η πλήρης απαγόρευση τέθηκε σε εφαρμογή το 2025, με την Τζούλι να αποτελεί το τελευταίο άγριο ζώο που απομακρύνθηκε από τσίρκο.
Ο Βίτορ Χιούγκο Καρντινάλι, που φρόντιζε την Τζούλι επί δεκαετίες, δήλωσε πως η απόφαση ήταν δύσκολη αλλά απαραίτητη για το καλό του ζώου.
Μια δεύτερη ευκαιρία ζωής
Η δημιουργία του καταφυγίου θεωρείται ιστορικό βήμα για την προστασία των ελεφάντων στην Ευρώπη.
Οι άνθρωποι της Pangea ελπίζουν ότι ο χώρος θα αποτελέσει:
- πρότυπο για αντίστοιχες πρωτοβουλίες
- ασφαλές καταφύγιο για ζώα που έζησαν σε αιχμαλωσία
- και μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία ζωής για πλάσματα που πέρασαν δεκαετίες μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον.
