Σαλμονέλα: Τι είναι, ποια τρόφιμα κρύβουν μεγαλύτερο κίνδυνο και πώς να προστατευτείτε

Η σαλμονέλα αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά βακτήρια που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά γαστρεντερίτιδας που διερευνώνται από τις υγειονομικές αρχές, η σωστή ενημέρωση για τους τρόπους μετάδοσης και πρόληψης είναι πιο σημαντική από ποτέ.

Η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής κατά την προετοιμασία και τη συντήρηση των τροφίμων μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες μόλυνσης.

Τι είναι η σαλμονέλα;

Η σαλμονέλα είναι ένα παθογόνο βακτήριο που μεταδίδεται κυρίως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού. Συχνά εντοπίζεται σε προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως τα αυγά, το κοτόπουλο, το κρέας και τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά. Παράλληλα, μπορεί να βρεθεί και σε φρούτα ή λαχανικά που έχουν επιμολυνθεί κατά την παραγωγή, τη μεταφορά ή την επεξεργασία τους.

Συμπτώματα λοίμωξης από σαλμονέλα

Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 6 έως 72 ώρες από τη μόλυνση. Τα πιο συνηθισμένα είναι:

• Διάρροια
• Πυρετός
• Κοιλιακός πόνος και κράμπες
• Ναυτία
• Έμετος
• Πονοκέφαλος
• Έντονη κόπωση

Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη υποχωρεί χωρίς ιδιαίτερη θεραπεία μέσα σε 4 έως 7 ημέρες. Αν όμως παρουσιαστεί έντονη αφυδάτωση, υψηλός πυρετός ή παρατεταμένα συμπτώματα, είναι απαραίτητη η άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Πώς μπορείτε να προφυλαχθείτε από τη σαλμονέλα

Η πρόληψη αποτελεί την καλύτερη άμυνα απέναντι στη σαλμονέλα. Για να μειώσετε τον κίνδυνο μόλυνσης:

• Πλένετε σχολαστικά τα χέρια πριν και μετά την προετοιμασία των τροφίμων.
• Ψήνετε καλά το κοτόπουλο, το κρέας και τα αυγά.
• Αποφύγετε την κατανάλωση ωμών ή μισοψημένων αυγών.
• Διαχωρίζετε τα ωμά από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα ώστε να αποφεύγεται η επιμόλυνση.
• Πλένετε καλά όλα τα φρούτα και τα λαχανικά.
• Διατηρείτε τα ευπαθή τρόφιμα στο ψυγείο.
• Επιλέγετε μόνο παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Ποιοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου

Αν και η λοίμωξη μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται να δείξουν:

• Βρέφη και μικρά παιδιά.
• Ηλικιωμένοι.
• Έγκυες γυναίκες.
• Άτομα με χρόνια νοσήματα.
• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Στις παραπάνω ομάδες, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί πιο σοβαρά και να απαιτήσει νοσηλεία.

Ποια τρόφιμα μολύνονται συχνότερα από σαλμονέλα

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν:

• Ωμά ή ελλιπώς ψημένα αυγά.
• Σπιτικές παρασκευές με ωμό αυγό, όπως μαγιονέζα, μους και τιραμισού.
• Κοτόπουλο και άλλα πουλερικά που δεν έχουν ψηθεί επαρκώς.
• Μοσχαρίσιος ή χοιρινός κιμάς όταν παραμένει άψητος στο εσωτερικό.
• Μη παστεριωμένο γάλα και τα προϊόντα του.
• Τυριά από μη παστεριωμένο γάλα.
• Φρούτα και λαχανικά που δεν έχουν πλυθεί σωστά.
• Φύτρα, όπως αλφάλφα και φύτρα φασολιών.
• Θαλασσινά από μολυσμένα νερά ή χωρίς επαρκές μαγείρεμα.
• Ξηροί καρποί, μπαχαρικά και φυστικοβούτυρο, σε σπανιότερες περιπτώσεις επιμόλυνσης κατά την παραγωγή.

Γιατί η σαλμονέλα εμφανίζεται συχνότερα το καλοκαίρι

Κατά τους θερινούς μήνες, οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον γρήγορο πολλαπλασιασμό των βακτηρίων στα τρόφιμα. Τα μπάρμπεκιου, τα πικνίκ και η πολύωρη παραμονή των φαγητών εκτός ψυγείου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης.

Οι ειδικοί συνιστούν τα ευπαθή τρόφιμα να διατηρούνται σε θερμοκρασία κάτω από τους 5°C και να μην παραμένουν εκτός ψύξης για περισσότερο από δύο ώρες ή μία ώρα όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32°C.

Τι πρέπει να κάνετε αν εμφανίσετε συμπτώματα

Εφόσον παρουσιάσετε συμπτώματα συμβατά με λοίμωξη από σαλμονέλα, φροντίστε να παραμείνετε καλά ενυδατωμένοι καταναλώνοντας αρκετά υγρά.

Ιατρική αξιολόγηση απαιτείται όταν τα συμπτώματα επιμένουν για αρκετές ημέρες ή συνοδεύονται από υψηλό πυρετό, αίμα στα κόπρανα, έντονη αδυναμία ή σημάδια αφυδάτωσης.

Συμπέρασμα

Η σαλμονέλα μπορεί να προληφθεί σε μεγάλο βαθμό με σωστή υγιεινή, ασφαλή αποθήκευση των τροφίμων και επαρκές μαγείρεμα. Η προσοχή στην καθημερινή διαχείριση των τροφίμων συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία της υγείας τόσο της δικής μας όσο και της οικογένειάς μας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.