Zantac: Οι αγωγές στις ΗΠΑ και όσα εξετάζονται για τη σύνδεσή του με μορφές καρκίνου
Το Zantac, ένα από τα πιο γνωστά φάρμακα για την αντιμετώπιση παθήσεων του στομάχου, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο πολυάριθμων δικαστικών υποθέσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, με ενάγοντες να υποστηρίζουν ότι η χρήση του συνδέεται με την εμφάνιση διαφόρων μορφών καρκίνου.
Οι υποθέσεις αφορούν ισχυρισμούς που εξετάζονται από τα δικαστήρια και δεν αποτελούν οριστικά επιστημονικά συμπεράσματα.
Η πρώτη δίκη για το Zantac στις ΗΠΑ
Μία από τις πρώτες σημαντικές δίκες ξεκίνησε στην Καλιφόρνια, όπου οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι το Zantac, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως για τη θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, της δυσπεψίας και του πεπτικού έλκους, ενδέχεται να σχετίζεται με την εμφάνιση εννέα διαφορετικών μορφών καρκίνου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων, ο καρκίνος του παχέος εντέρου, του μαστού και της ουροδόχου κύστης.
Οι συμβιβασμοί και οι αγωγές κατά φαρμακευτικών εταιρειών
Παράλληλα, μία ακόμη υπόθεση δεν οδηγήθηκε τελικά στο δικαστήριο, καθώς η GSK προχώρησε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό, χωρίς ωστόσο να αποδεχθεί οποιαδήποτε ευθύνη για τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε βάρος της.
Συνολικά, χιλιάδες αγωγές έχουν κατατεθεί κατά εταιρειών όπως οι GSK, Sanofi, Pfizer και Boehringer Ingelheim, οι οποίες κατά περιόδους διέθεσαν το συγκεκριμένο φαρμακευτικό προϊόν στην αγορά.
Η ουσία NDMA και η απόσυρση του φαρμάκου
Το Zantac, με δραστική ουσία τη ρανιτιδίνη, κυκλοφόρησε το 1983 και εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο επιτυχημένα φάρμακα παγκοσμίως.
Ωστόσο, το 2019 αρκετοί κατασκευαστές σταμάτησαν την παραγωγή του, έπειτα από ανησυχίες ότι η ρανιτιδίνη θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αποδομηθεί και να παράγει Ν-νιτροζοδιμεθυλαμίνη (NDMA).
Η NDMA είναι μια ουσία που μπορεί να βρίσκεται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις σε τρόφιμα και νερό, όμως σε υψηλότερα επίπεδα έχει χαρακτηριστεί ως πιθανώς καρκινογόνα για τον άνθρωπο.
Η απόφαση του FDA
Το 2020, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε την απόσυρση του Zantac και των γενόσημων σκευασμάτων ρανιτιδίνης από την αμερικανική αγορά, λόγω του κινδύνου αύξησης των επιπέδων της NDMA κατά την αποθήκευση του φαρμάκου.
Τι έχουν αποφανθεί μέχρι σήμερα τα δικαστήρια
Παρά τις πολυάριθμες προσφυγές, ομοσπονδιακό δικαστήριο στις ΗΠΑ είχε απορρίψει περίπου 50.000 αγωγές, κρίνοντας ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν τεκμηρίωναν επαρκώς αιτιώδη σύνδεση μεταξύ του Zantac και της εμφάνισης καρκίνου.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος των υποθέσεων εξακολουθεί να εκκρεμεί σε πολιτειακά δικαστήρια, κυρίως στο Ντέλαγουερ, όπου εξετάζονται δεκάδες χιλιάδες επιπλέον αγωγές.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις
Η δικαστική διερεύνηση γύρω από το Zantac συνεχίζεται και τα αποτελέσματά της αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία χιλιάδων ακόμη υποθέσεων.
Σε κάθε περίπτωση, οι μέχρι σήμερα δικαστικές διαδικασίες και οι αγωγές δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη ότι το φάρμακο προκαλεί καρκίνο. Η επιστημονική τεκμηρίωση και οι τελικές δικαστικές αποφάσεις παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για την αξιολόγηση της υπόθεσης.
