Η 23η Ιουλίου αποτελεί μια ημέρα βαθιάς μνήμης για την Ελλάδα. Οκτώ χρόνια μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, η χώρα εξακολουθεί να θυμάται τα 104 θύματα της τραγωδίας, ανάμεσά τους και τη σπουδαία ηθοποιό και θεατρική συγγραφέα Χρύσα Σπηλιώτη, η οποία άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στον ελληνικό πολιτισμό.
Η Χρύσα Σπηλιώτη έχασε τη ζωή της μαζί με τον σύζυγό της, τον παλαίμαχο αθλητή του Παναθηναϊκού στο μοντέρνο πένταθλο, Δημήτρη Τουρναβίτη, στην καταστροφική φωτιά που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα.
Από τη σκηνή στη συγγραφή
Γεννημένη στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 1956, μεγάλωσε στην Εύβοια και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ξεκίνησε την καριέρα της ως ηθοποιός, συνεργαζόμενη με σημαντικούς θεατρικούς οργανισμούς, ενώ αγαπήθηκε και από το τηλεοπτικό κοινό μέσα από δημοφιλείς σειρές και την παιδική εκπομπή «Γύρω γύρω όλοι» της ΕΡΤ.
Στον κινηματογράφο συμμετείχε σε αξιόλογες παραγωγές, όπως:
- Ο ήλιος του θανάτου (1978)
- Το τραγούδι της επιστροφής (1983)
- Ο Τσαλαπετεινός του Γουαϊόμινγκ (1995)
Η μεγάλη επιτυχία ως θεατρική συγγραφέας
Η πραγματική καταξίωση ήρθε μέσα από τη συγγραφή. Το 1997 παρουσίασε το έργο «Ποιος ανακάλυψε την Αμερική;», το οποίο γνώρισε τεράστια επιτυχία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταφράστηκε σε επτά γλώσσες και ανέβηκε πολλές φορές στη θεατρική σκηνή.
Ακολούθησαν σημαντικά έργα που αγαπήθηκαν από κοινό και κριτικούς, όπως:
- Σκοτσέζικο Ντους
- Αγκά-σφι και φι
- Με διαφορά στήθους
- Φωτιά και νερό
- Ποιος κοιμάται απόψε;
- Το μάτι της τίγρης
- Η αληθινή σου ιστορία;
- Πόρτες
- Το φως του εαυτού μου
- Ο γιος μου ο Νικόλαος Μάντζαρος
Παράλληλα, κυκλοφόρησε τη συλλογή διηγημάτων «Χαμένο δίκιο», ενώ ασχολήθηκε και με έργα για παιδιά.
Το τραγικό τέλος στο Μάτι
Στις 23 Ιουλίου 2018, η Χρύσα Σπηλιώτη και ο σύζυγός της εγκλωβίστηκαν στη φονική πυρκαγιά που έπληξε το Μάτι. Ο χαμός τους προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στον καλλιτεχνικό κόσμο και στην ελληνική κοινωνία, καθώς η δημιουργός βρισκόταν ακόμη σε μια ιδιαίτερα παραγωγική περίοδο της ζωής της.
Η απώλειά της αποτέλεσε ένα από τα πιο ηχηρά πλήγματα για τον χώρο του πολιτισμού, ενώ το έργο της συνεχίζει μέχρι σήμερα να ανεβαίνει στις θεατρικές σκηνές και να εμπνέει νέους δημιουργούς.
Η τιμή στη μνήμη της
Το 2020, το Υπουργείο Πολιτισμού αποφάσισε να τιμήσει την προσφορά της, μετονομάζοντας το Κρατικό Βραβείο για Νέους Θεατρικούς Συγγραφείς σε «Κρατικό Βραβείο Χρύσα Σπηλιώτη», ώστε το όνομά της να παραμείνει άρρηκτα συνδεδεμένο με τη στήριξη της νέας θεατρικής δημιουργίας.
Οκτώ χρόνια μετά την τραγωδία στο Μάτι, η Χρύσα Σπηλιώτη δεν θυμίζει μόνο μια από τις πιο οδυνηρές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αλλά και μια δημιουργό που άφησε πίσω της ένα σημαντικό καλλιτεχνικό έργο, το οποίο εξακολουθεί να ταξιδεύει και να συγκινεί το κοινό.
