Τέλος οι εκλογές δύο γύρων: Έτσι θα ψηφίζουμε για δημάρχους και περιφερειάρχες από το 2028

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμένεται να εφαρμοστεί για πρώτη φορά στις εκλογές του 2028.

Η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση αφορά την κατάργηση του δεύτερου γύρου, καθώς οι πολίτες θα καλούνται να εκλέγουν δημάρχους και περιφερειάρχες μέσα από μια νέα διαδικασία που δίνει τη δυνατότητα πολλαπλών επιλογών στο ίδιο ψηφοδέλτιο.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα συμβάλει στη μείωση της αποχής, θα περιορίσει το κόστος των εκλογών και θα επιταχύνει την ανάδειξη των τοπικών αρχών.

Πώς θα λειτουργεί το νέο εκλογικό σύστημα

Με το νέο σύστημα, οι ψηφοφόροι δεν θα επιλέγουν μόνο τον συνδυασμό που προτιμούν περισσότερο, αλλά θα μπορούν να δηλώνουν και επιπλέον προτιμήσεις μεταξύ των υπόλοιπων υποψηφίων.

Στην πράξη, το ψηφοδέλτιο θα λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με τις κατατάξεις προτίμησης που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες.

Η διαδικασία θα εξελίσσεται σταδιακά, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την πρώτη αλλά και τις επόμενες επιλογές των πολιτών, μέχρι να προκύψει ο τελικός νικητής.

Τα τέσσερα στάδια της ψηφοφορίας

Η νέα διαδικασία θα βασίζεται σε τέσσερα βασικά βήματα:

1. Πρώτη επιλογή

Ο ψηφοφόρος επιλέγει τον συνδυασμό που επιθυμεί περισσότερο.

2. Δεύτερη προτίμηση

Στη συνέχεια έχει τη δυνατότητα να επιλέξει έναν ακόμη συνδυασμό ως εναλλακτική επιλογή.

3. Εξέταση επιπλέον προτιμήσεων

Εφόσον απαιτηθεί, το σύστημα λαμβάνει υπόψη και τις επόμενες προτιμήσεις που έχουν δηλωθεί από τους εκλογείς.

4. Ανάδειξη νικητή

Με βάση τη συνολική επεξεργασία των επιλογών, αναδεικνύεται ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης χωρίς να χρειάζεται δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.

Στόχος είναι ο τελικός νικητής να διαθέτει ευρύτερη αποδοχή από το εκλογικό σώμα και όχι μόνο την υποστήριξη ενός περιορισμένου ποσοστού ψηφοφόρων.

Στο τραπέζι και η ηλεκτρονική ψήφος

Παράλληλα με τις αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, το Υπουργείο Εσωτερικών εξετάζει σοβαρά την εισαγωγή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ειδικών ψηφιακών εκλογικών τμημάτων, αλλά και τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών στα εκλογικά κέντρα, με στόχο την απλούστευση της διαδικασίας.

Με αυτόν τον τρόπο θα διευκολυνθούν ιδιαίτερα οι ετεροδημότες και όσοι διαμένουν μακριά από τον τόπο όπου είναι εγγεγραμμένοι.

Ψηφοφορία από διαφορετική περιοχή

Σύμφωνα με τις προτάσεις που εξετάζονται, οι πολίτες θα μπορούν να ταυτοποιούνται ψηφιακά και να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα για τον δήμο ή την περιφέρεια όπου ανήκουν, ακόμη και αν βρίσκονται σε διαφορετικό σημείο της χώρας.

Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για εργαζόμενους, φοιτητές και πολίτες που αναγκάζονται σήμερα να μετακινούνται εκατοντάδες χιλιόμετρα για να ψηφίσουν.

Στόχος η αύξηση της συμμετοχής

Ένα από τα βασικά προβλήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η μεταρρύθμιση είναι η αυξανόμενη αποχή από τις εκλογικές διαδικασίες.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής, σε συνδυασμό με την πιθανή εφαρμογή της ηλεκτρονικής ψήφου, θα κάνει τη συμμετοχή πιο εύκολη και πιο προσιτή για εκατομμύρια πολίτες.

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028 αναμένεται να αποτελέσουν την πρώτη μεγάλη δοκιμή του νέου συστήματος, το οποίο ενδέχεται να αλλάξει οριστικά τον τρόπο με τον οποίο εκλέγονται οι τοπικές αρχές στην Ελλάδα.