Κληρονομιά χωρίς διαθήκη: Ποιοι παίρνουν την περιουσία και ποιοι μένουν εκτός
Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που απασχολούν πολίτες και οικογένειες αφορά το τι συμβαίνει όταν κάποιος φύγει από τη ζωή χωρίς να έχει συντάξει διαθήκη. Ποιοι έχουν δικαίωμα στην περιουσία; Ποιος προηγείται και ποιος αποκλείεται;
Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένη σειρά προτεραιότητας, με έξι διαδοχικές τάξεις κληρονόμων, οι οποίες καθορίζουν ποιος κληρονομεί όταν δεν υπάρχει διαθήκη.
Οι 6 τάξεις των κληρονόμων
1. Σύζυγος και παιδιά
Πρώτοι στη σειρά βρίσκονται ο επιζών σύζυγος και τα παιδιά του θανόντος.
- Αν υπάρχει ένα παιδί, ο σύζυγος λαμβάνει το 1/3 της περιουσίας και το παιδί τα υπόλοιπα 2/3.
- Αν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά, ο σύζυγος κληρονομεί το 1/4, ενώ τα παιδιά μοιράζονται ισόποσα το υπόλοιπο 3/4.
2. Γονείς και αδέλφια
Εφόσον δεν υπάρχουν σύζυγος ή παιδιά, η κληρονομιά περνά στους γονείς, στα αδέλφια και στους απογόνους των αδελφών.
3. Παππούδες και γιαγιάδες
Αν δεν υπάρχουν συγγενείς των δύο πρώτων τάξεων, δικαιούνται την περιουσία οι παππούδες, οι γιαγιάδες και οι απόγονοί τους.
4. Προπαππούδες και προγιαγιάδες
Στην επόμενη βαθμίδα βρίσκονται οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες του αποβιώσαντος.
5. Ο επιζών σύζυγος μόνος του
Εφόσον δεν υπάρχει κανένας συγγενής από τις προηγούμενες τάξεις, ο επιζών σύζυγος γίνεται ο μοναδικός κληρονόμος.
Παράλληλα, δικαιούται και την οικοσκευή, δηλαδή τα έπιπλα, τα οικιακά αντικείμενα και όσα χρησιμοποιούσε το ζευγάρι στην κοινή καθημερινότητα.
Προτεινόμενα
6. Το Δημόσιο
Αν δεν υπάρχει κανένας νόμιμος κληρονόμος, τότε η περιουσία περιέρχεται στο Ελληνικό Δημόσιο.
Τι αλλάζει για τα ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς γάμο
Το νέο σχέδιο αλλαγών στο κληρονομικό δίκαιο προβλέπει ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δικαιώματα μπορεί να αποκτήσει και ο σύντροφος σε ελεύθερη συμβίωση.
Βασική προϋπόθεση είναι να αποδεικνύεται συμβίωση τουλάχιστον τριών ετών, μέσω δικαστικής απόφασης και των προβλεπόμενων αποδεικτικών στοιχείων.
Παραδείγματα που δείχνουν πώς μοιράζεται η περιουσία
Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσιάζονται στο πλαίσιο του νέου σχεδίου:
- Σύζυγος χωρίς παιδιά μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κληρονομεί ολόκληρη την περιουσία αντί να τη μοιράζεται με πιο μακρινούς συγγενείς.
- Σύντροφος πολυετούς συμβίωσης αποκτά προστασία, ακόμη κι αν δεν υπάρχει γάμος, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.
- Αν δεν υπάρχουν καθόλου συγγενείς, ο σύντροφος μπορεί να ζητήσει δικαστικά να αναγνωριστεί ως μοναδικός κληρονόμος, διαφορετικά η περιουσία καταλήγει στο Δημόσιο.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
Η ύπαρξη ή μη διαθήκης μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θα διανεμηθεί μια περιουσία. Όταν δεν υπάρχει διαθήκη, εφαρμόζονται οι κανόνες της εξ αδιαθέτου διαδοχής, με αυστηρή σειρά προτεραιότητας μεταξύ των συγγενών.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έγκαιρη σύνταξη διαθήκης μπορεί να αποτρέψει μελλοντικές διαφωνίες και δικαστικές διαμάχες μεταξύ των κληρονόμων.
